Decentralizacja władzy

Zasada prawna wyrażona w art. 15 Konstytucji RP. Jest to przekazanie uprawnień ze szczebla administracji rządowej na szczebel samorządu terytorialnego; to proces stałego poszerzania uprawnień jednostek władzy publicznej niższego szczebla w drodze przekazywania im zadań, kompetencji oraz niezbędnych środków.

Decentralizację władzy uważa się za cechę kultury politycznej zbudowanej na rozwiązaniach ustawowych, zgodnych z konstytucyjnymi zasadami ustroju Rzeczypospolitej.

Granice decentralizacji wyznaczają zasady ustrojowe, co oznacza konieczność utrzymania równowagi między potrzebami i interesami o charakterze lokalnym, a potrzebami i interesami o charakterze ponadlokalnym.

Organy jednostek zdecentralizowanych, którym ustawowo przyznane są pewne uprawnienia i obowiązki cechuje samodzielność czyli wyposażenie tych jednostek w prawo do względnie samodzielnego działania w graniach ustawowo dopuszczalnych, oraz niezawisłość oznaczająca wolność od ingerencji w ich sprawy przez organy wyższego stopnia.

Do wyznaczników decentralizacji zalicza się także: bezpośrednie wybory do rad samorządu terytorialnego, odpowiedzialność lokalnej władzy wykonawczej przed władzą legislacyjną, kontrola władzy wykonawczej nad lokalną administracją, samodzielność finansowa ośrodków samorządowych.

 

Powrót do strony głównej