Hasła na literę B

 

BEZPAŃSTWOWIEC

BEZPODSTAWNE WZBOGACENIE

BHP – BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

BIGAMIA

BÓJKA

 

 

 

BEZPAŃSTWOWIEC

Inaczej mówiąc apatryda (łac. ápatris – pozbawiony ojczyzny), bezpaństwowiec – osoba, której żadne państwo nie uznaje za swojego obywatela, czyli osoba nieposiadająca żadnego obywatelstwa.

Apatrydą zostaje się tracąc obywatelstwo jednego państwa (np. wyjście za mąż za obcokrajowca, gdy prawo kraju ojczystego przewiduje w tej sytuacji „pójście kobiety za mężem”), nie nabywając jednocześnie obywatelstwa innego kraju, względnie rodząc się z rodziców, których państwo lub państwa ojczyste uznają tylko nabycie obywatelstwa przez urodzenie się na ich terytorium (ius soli) w państwie uznającym tylko nabycie obywatelstwa przez urodzenie się z rodziców będących jego obywatelami (ius sanguinis). Sytuacja prawna bezpaństwowca jest bardzo niekorzystna, gdyż wobec braku obywatelstwa nie korzysta on z ochrony i opieki państwa pobytu ani też żadnego innego państwa, nie posiada praw politycznych, może zostać wydalony z kraju, często jest traktowany jak cudzoziemiec.

 

 

 

BEZPODSTAWNE WZBOGACENIE

Jedno ze źródeł odpowiedzialności cywilnej, polega na osiągnięciu korzyści majątkowej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby.

Jest ono podstawą roszczenia majątkowego – bezpodstawnie wzbogacony jest obowiązany do wydania korzyści w naturze, a gdyby nie było to możliwe (np. gdy przedmiot wzbogacenia został zbyty, utracony lub uszkodzony) – do zwrotu jej wartości osobie, kosztem której korzyść została odniesiona (art. 405 k.c.).

Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo, jako naprawienie szkody. Natomiast jeżeli ten, kto uzyskał korzyść rozporządził nią na rzecz osoby trzeciej bezpłatnie, obowiązek wydania korzyści przechodzi na tę osobę trzecią.

 

 

 

BHP – BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

(art. 207 i nast. k.p.) Jest to powszechnie używana nazwa określająca zarówno zbiór przepisów (z kodeksu pracy, Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz Polskich norm) jak i zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, a także osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właściwych warunków pracy.

Na straży przestrzegania przepisów i zasad bhp w polskich zakładach pracy stoi Państwowa Inspekcja Pracy (PIP).

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.

 

Zgodnie z art. 207 k.p. pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1)    organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,

2)    zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,

3)    reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy,

4)    zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy,

5)    uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych,

6)    zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy,

7)    zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

 

Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.

 

Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

 

 

 

BIGAMIA

Jest występkiem określonym w art. 206 k.k.. Polega na zawarciu nowego małżeństwa pomimo pozostawania w związku małżeńskim. Karą z ten czyn jest grzywna, kara ograniczenia wolności lub pozbawienie wolności do lat 2.

Ponadto jeżeli druga osoba ma świadomość, że zawiera związek małżeński z osobą niebędącą stanu wolnego, to odpowiada razem z nią jako podżegacz lub pomocnik.

 

 

 

BÓJKA

Jest przestępstwem określonym w art. 158 k.k.. W rozumieniu prawa jest to starcie fizyczne co najmniej trzech osób (z których każda z nich atakuje oraz się broni), podczas którego naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci pozbawienia wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie wymienionych powyżej. 

Przepis art. 158 k.k. definiuje różną odpowiedzialność sprawcy, w zależności od uszczerbku jakiego doznał pokrzywdzony.

Jeżeli w bójce lub pobiciu, naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1 k.k., sprawca podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

 

Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

 

Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

 

Natomiast jeżeli, biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, sprawca używa broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego narzędzia, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.