Hasła na literę C

 

CENA

CENA MAKSYMALNA

CENA MINIMALNA

CENA SZTYWNA

CENA URZĘDOWA

CENA WYNIKOWA

CENA WYWOŁANIA

CHOROBA ZAWODOWA

CUDZOZIEMIEC

CZASOWA NIEZDOLNOŚĆ DO PRACY

CZYN KARALNY NIELETNIEGO

CZYN NIEDOZWOLONY

CZYNNOŚCI WYJAŚNIAJĄCE

CZYNNOŚĆ PRAWNA

CZYNNOŚĆ PRAWNA - BŁĄD

CZYNNOŚĆ PRAWNA JEDNOSTRONNA

CZYNNOŚĆ PROCESOWA CYWILNA

CZYNNOŚĆ PROCESOWA KARNA

CZYNNOŚĆ ZWYKŁEGO ZARZĄDU

CZYNNY ŻAL

CZYNSZ

CZYN ZABRONIONY

 

 

 

CENA

(łac. pretium) – kwota pieniężna ustalona jako ekwiwalent nabywanej rzeczy, czyli można stwierdzić że, jest to wyrażona w pieniądzu wartość, którą trzeba zapłacić, aby nabyć określony towar lub usługę.

Cena jest więc zawsze kwotą pieniężną, co nie wyklucza możliwości zaliczenia na jej poczet świadczeń niepieniężnych. Dopuszczalne jest również określenie ceny poprzez wskazanie podstaw do jej ustalenia (art. 536 k.c.). W braku odmiennej umowy stron, zapłata ceny powinna nastąpić jednocześnie z przeniesieniem własności sprzedawanej rzeczy.

Ustalenie ceny jest zastrzeżone do swobodnej decyzji stron umowy, co jest przejawem zasady swobody umów (art. 353[1] k.c.). Wyjątkiem od tej zasady są ceny urzędowe - narzucone przez państwo.

 

 

 

CENA MAKSYMALNA

Jest to cena urzędowa, powyżej której nie mogą być zawierane transakcje na dane dobro.

Zgodnie z art. 538 k.c. jeżeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena wyższa od ceny określonej (cena maksymalna), kupujący nie jest obowiązany do zapłaty ceny wyższej, a sprzedawca, który otrzymał cenę wyższą, obowiązany jest zwrócić kupującemu pobraną różnicę.

 

 

 

CENA MINIMALNA

Jest to cena urzędowa, poniżej której zgodnie z prawem nie wolno sprzedawać danego towaru. Ustalenie ceny minimalnej następuje na wniosek producentów; jest ona wyższa od ceny równowagi. Wprowadzenie ceny minimalnej wymaga równoczesnego przeciwdziałania zmniejszeniu popytu na rynku, poprzez interwencyjny skup przez państwo. Szczególnym przykładem ceny minimalnej jest płaca minimalna (płaca, czyli cena pracy).

Zgodnie z art. 539 k.c. jeżeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena niższa od ceny określonej (cena minimalna), sprzedawcy, który otrzymał cenę niższą, przysługuje roszczenie o dopłatę różnicy.

 

 

 

CENA SZTYWNA

Jest jednym z rodzajów cen urzędowych, czyli narzuconych odgórnie przez państwo. Zgodnie z art. 537 k.c., jeżeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku może być zapłacona jedynie cena ściśle określona (cena sztywna), cena ta wiąże strony bez względu na to, jaką cenę w umowie ustaliły.

Sprzedawca, który otrzymał cenę wyższą od ceny sztywnej, obowiązany jest zwrócić kupującemu pobraną różnicę.

Natomiast kupujący, który według umowy miał zapłacić cenę niższą od ceny sztywnej a rzecz zużył lub odprzedał po cenie obliczonej na podstawie ceny umówionej, obowiązany jest zapłacić cenę sztywną tylko wtedy, gdy przed zużyciem lub odsprzedaniem rzeczy znał cenę sztywną lub mógł ją znać przy zachowaniu należytej staranności. Kupujący, który rzeczy nie zużył ani nie odsprzedał, może od umowy odstąpić.

 

 

 

CENA URZĘDOWA

Jest to cena narzucona odgórnie przez państwo. Wzajemne roszczenia stron w takim przypadku regulują przepisy art. 537-541 k.c.

Kodeks cywilny rozróżnia cztery rodzaje cen urzędowych:

- ceny sztywne (cena jest ściśle określona zarządzeniem),

- ceny minimalne (cena zapłacona nie może być niższa od określonej),

- ceny maksymalne (cena zapłacona nie może być wyższa od określonej),

- ceny wynikowe (organ państwowy ustala, w jaki sposób ma być obliczona cena).

 

Ceny urzędowe mogą być wprowadzane rozporządzeniem Rady Ministrów, wydanym na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2001 o cenach (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050 z późn. zm.). Obecnie, z mocy samej tej ustawy (art. 5), obowiązują ceny urzędowe produktów leczniczych i wyrobów medycznych objętych finansowaniem ze środków publicznych.

 

 

 

CENA WYNIKOWA

(art. 540 k.c.) Jest to cena urzędowa, która obowiązuje wtedy, gdy właściwy organ państwowy ustalił, w jaki sposób sprzedawca ma obliczyć cenę za rzeczy danego rodzaju lub gatunku. Wówczas stosuje się, zależnie od właściwości takiej ceny, bądź przepisy o cenie sztywnej, bądź przepisy o cenie maksymalnej.

 

 

 

CENA WYWOŁANIA

(art. 867 k.p.c.) Występuje w sytuacji, gdy komornik sprzedaje w drodze licytacji publicznej zajęte ruchomości, niesprzedane według przepisów poprzedzających. Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji publicznej wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej. Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, zajęte ruchomości mogą być sprzedane w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w drugim terminie licytacyjnym wynosi połowę wartości szacunkowej. Sprzedaż licytacyjna nie może nastąpić za cenę niższą od ceny wywołania.

 

 

 

CHOROBA ZAWODOWA

Zgodnie z art. 2351 kodeksu pracy -  za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz.U. Nr 105, poz. 869), jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że  została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

 

 

 

CUDZOZIEMIEC

(łac. peregrinus) Osoba pochodząca z innego kraju, nieposiadająca obywatelstwa kraju, w którym przebywa. Cudzoziemcem może więc być obywatel obcego państwa lub bezpaństwowiec.

 

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o cudzoziemcach (będącej uzupełnieniem ustawy z dnia 2.04.2009 r. o obywatelstwie polskim) „cudzoziemcem jest każdy kto nie posiada obywatelstwa polskiego.”

 

 

 

CZASOWA NIEZDOLNOŚĆ DO PRACY

Jest to taki skutek choroby, który polega na powstaniu czasowej (przemijającej) przeszkody w wykonywaniu dotychczasowej pracy.

 

 

 

CZYN KARALNY NIELETNIEGO

(art. 1 ustawy z o postępowaniu w sprawach nieletnich). Jest to czyn zabroniony przez ustawę jako:

a) przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo

b) wykroczenie określone w art. 51, art. 69, art. 74, art. 76, art. 85, art. 87, art. 119, art. 122, art. 124, art. 133 lub art. 143 kodeksu wykroczeń. (czyli: zakłócenie porządku publicznego, niszczenie i uszkodzenie znaków umieszczonych przez organ państwowy, uszkodzenie znaków lub urządzeń zapobiegających niebezpieczeństwu, rzucanie kamieniami do pojazdów będącymi w ruchu, samowolna zmiana znaków lub sygnałów drogowych, prowadzenie pojazdów przez osobę będący po użyciu alkoholu, kradzieże lub przywłaszczenie mienia, paserstwo, niszczenie lub uszkodzenie mienia, spekulacja biletami wstępu, utrudnienie korzystania z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego),

popełniony przez osoby, które dopuściły się takiego czynu po ukończeniu lat 13, ale nie ukończyły lat 17. 

 

 

 

CZYN NIEDOZWOLONY

(art. 415 i nast. k.c.)  Jest to działanie wyrządzające szkodę innej osobie. Nie zawsze musi to być działanie zawinione.

Skutkiem czynu niedozwolonego jest powstanie zobowiązania między sprawcą szkody a poszkodowanym, którego treścią jest przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego bądź zapłata odszkodowania. Inaczej mówiąc, jako czyn niedozwolony (delikt - łac. delictum – czyn niedozwolony, błąd, przewinienie) można określić zdarzenie polegające na działaniu lub zaniechaniu określonego podmiotu, które powoduje wyrządzenie szkody innej osobie.

Delikt może być związany z winą sprawcy, ale również nie mieć z nią bezpośredniego związku, a wynikać np. z odpowiedzialności za mienie, rzecz, zwierzę, gdzie wina sprawcy ma znaczenie wtórne (odpowiedzialność w nadzorze).

W wyniku deliktu powstaje zobowiązanie polegające na obowiązku przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego lub na zapłacie odszkodowania (art. 415 k.c.). W przypadku szkody o charakterze osobistym istnieje możliwość domagania się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Istotnie jest, że za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.

Również nie bez znaczenia, zgodnie z przepisami prawa jest to, że kto działa w obronie koniecznej, odpierając bezpośredni i bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro własne lub innej osoby, ten nie jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną napastnikowi.

 

 

 

CZYNNOŚCI WYJAŚNIAJĄCE

Zgodnie z art. 54 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia to zorganizowane, obowiązkowe działania organów ścigania, podejmowane w sprawach o wykroczenia przed wszczęciem postępowania.

Sprowadzają się one do czynności wykrywczych (operacyjnych) i dowodowych (procesowych) w zakresie określonym przez kodeks powstępowania w sprawach o wykroczenia.

Cele czynności wyjaśniających zgodnie z art. 54 k.p.w. sprowadzają się do:

- ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, a więc czy popełniono czyn wypełniający znamiona wykroczenia i jakiego rodzaju, oraz czy i kogo można obwinić o ten czyn, a przy ustaleniu pozytywnym w tej materii także

- zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie, tzn. informacji o obwinionym, jego warunkach rodzinnych i majątkowych, uprzedniej karalności oraz o samym zdarzeniu, aby je opisać i podać jego kwalifikację prawną, wskazać ewentualnie wielkość szkody, dane pokrzywdzonego itd. (o wymogach wniosku o ukaranie zob. art. 57 § 3).

Czynności wyjaśniające pełnią rolę podobną do dochodzenia w sprawach o przestępstwa, ale nie są etapem (stadium) postępowania i ich cele są węższe niż te wynikające z kodeksu postępowania karnego.

 

 

CZYNNOŚĆ PRAWNA

Jest to świadome, swobodne zachowanie się osoby w ramach obowiązującego prawa, którego celem jest osiągnięcie określonych skutków cywilnoprawnych, np. przeniesienia własności jakiegoś przedmiotu, czyli kupno i sprzedaż.

Żeby dana czynność prawna stała się czynnością skuteczną i doszła do skutku, musi składać się z elementów, które przewiduje dla niej przepis prawa – musi zawierać w sobie co najmniej jedno oświadczenie woli osoby fizycznej.

Czynności prawne są aktami o doniosłości społecznej, ponieważ kształtują sytuację prawną nie tylko tych podmiotów, które dokonują czynności, ale i innych „uwikłanych” w stosunki prawne. Zgodnie z art. 56 k.c., czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów. Dlatego w prawie polskim instytucja czynności prawnej uwzględnia nie tylko akty woli działających podmiotów, ale również interesy innych osób.

 

 

 

CZYNNOŚĆ PRAWNA - BŁĄD

(art. 84 k.c.) Jest to niezgodność występująca pomiędzy obiektywnie istniejącą rzeczywistością a sposobem jej pojmowania przez człowieka.

Błąd może dotyczyć faktu lub prawa. Błąd jest jedną z wad oświadczenia woli. Odnosi skutki prawne tylko wtedy, gdy dotyczy treści czynności prawnej i gdy jest istotny subiektywnie i obiektywnie, czyli:

- błąd istotny subiektywnie prowadzi do przypuszczenia, że gdyby składający oświadczenie nie działał pod jego wpływem, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

- błąd istotny obiektywnie uzasadnia przypuszczenie, że nikt znający rzeczywisty stan rzeczy nie złożyłby takiego oświadczenia;

Błąd nie musi być istotny, jeżeli był wynikiem podstępu drugiej osoby.

Od czynności prawnej złożonej pod wpływem błędu można się uchylić, tylko jeśli zostaną spełnione dwie, kumulatywnie występujące przesłanki:

- błąd musi dotyczyć treści czynności prawnej;

- błąd musi być istotny.

Szczególną postacią błędu jest podstęp.

Wyróżniamy błąd sensu stricto, tj. sytuację, gdy składający oświadczenie oświadcza wprawdzie to, co chce oświadczyć, ale tylko dlatego, że ma mylne wyobrażenie o prawdziwym stanie rzeczy, oraz pomyłkę, tj. sytuację, gdy oświadczający wolę oświadcza co innego, niż chce. W obu wypadkach wadliwość powoduje ten sam rezultat.

W przypadku oświadczeń woli składanych innej osobie (dotyczy w szczególności umów) i będących zarazem odpłatnymi czynnościami prawnymi na błąd dotyczący treści czynności prawnej i błąd istotny można powoływać się tylko wówczas, gdy adresat oświadczenia woli:

- albo błąd wywołał, chociażby bez swej winy,

- albo wiedział o błędzie,

- albo z łatwością błąd mógł zauważyć.

 

W prawie rodzinnym występuje instytucja błędu przy zawarciu małżeństwa. Błąd ten dotyczy wyłącznie tożsamości drugiej strony. Złożenie oświadczenia woli o wstąpieniu w związek małżeński pod wpływem takiego błędu skutkuje możliwością żądania unieważnienia małżeństwa przed sądem.

W prawie spadkowym spadkobierca, który przyjął lub odrzucił spadek po wpływem błędu, również może uchylić się od skutków oświadczenia, ale przed sądem, który zatwierdza uchylenie się od skutków.

 

 

 

CZYNNOŚĆ PRAWNA JEDNOSTRONNA

(art. 104 k.c.) Jest to czynność prawna, która dochodzi do skutku przez oświadczenie woli tylko jednej strony. 

Jednostronną czynnością prawną jest np. udzielenie pełnomocnictwa, akt fundacyjny, testament, przyjęcie i odrzucenie spadku, porzucenie rzeczy, objęcie w posiadanie rzeczy niczyjej czy wypowiedzenie stosunku prawnego.

 

 

 

CZYNNOŚĆ PROCESOWA CYWILNA

To szczególnego rodzaju czynność prawna, a konkretnie zachowanie w procesie – podejmowana przed organami procesowymi lub przez te organy, której skutkiem jest ukształtowanie pozycji procesowej strony dokonującej czynności albo rozstrzygnięcie przez organ o kwestii będącej przedmiotem sprawy.

 

Dokonanie czynności procesowej może mieć m.in. postać wniesienia powództwa, pisma przygotowawczego, aktu oskarżenia, wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (czynności stron), zeznania świadków, biegłych (czynności innych uczestników postępowania), a także samego wydania wyroku czy postanowienia (czynności organów procesowych).

 

W myśl przepisów kodeks postępowania cywilnego, czynności procesowej może dokonać jedynie osoba posiadająca zdolność do czynności procesowych czyli tzw. zdolność procesową, tj. osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, osoba prawna oraz organizacje społeczne, których udział w postępowaniu jest dopuszczalny na podstawie przepisów prawa, niezależnie od tego czy posiadają osobowość prawną.

 

Za osobę fizyczną, która nie posiada zdolności procesowej ze względu na niepełnoletność bądź ubezwłasnowolnienie czynności procesowej dokonuje jej przedstawiciel ustawowy (rodzice, opiekun). Osoby prawne dokonują czynności poprzez swoje organy.

 

Strona dokonująca czynności procesowej może działać przez pełnomocnika (zdolność postulacyjna).

 

Bardzo ważną zasadą jest, iż dla swej skuteczności czynność procesowa powinna być dokonana w terminie ściśle określonym przepisami pod rygorem uznania za bezskuteczną.

 

 

 

CZYNNOŚĆ PROCESOWA KARNA

Jest to szczególnego rodzaju czynność prawna, podejmowana przed organami procesowymi lub przez te organy (np. przed sądem w toku postępowania sądowego, przed organem administracji w toku postępowania administracyjnego), której skutkiem jest ukształtowanie pozycji procesowej strony dokonującej czynności albo rozstrzygnięcie kwestii będącej przedmiotem sprawy (głównej lub incydentalnej).

Dokonanie czynności procesowej może mieć m.in. postać wniesienia powództwa, pisma przygotowawczego, aktu oskarżenia, wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także samego wydania wyroku czy postanowienia.

Czynność procesowa w postępowaniu karnym – zachowanie się uczestnika procesu, wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe. Regułą jest, że zachowanie to przybiera formę działania. Zaniechanie nie jest w procesie żadną czynnością, chyba że chodzi o świadome zaniechanie np. milczenia mające na celu wywołanie skutku prawnego.

Czynności procesowe tworzą stosunki procesowe.

Czynność procesowa, aby mogła być uznana za skuteczną musi pozostawać w zgodzie z pewnymi wymaganiami, to jest:

- musi być zgodna z przepisami prawa procesowego,

- musi istnieć wola uczestników czynności w wypadku oświadczeń procesowych,

- brak wad woli uczestników czynności procesowej (niedopuszczalny jest błąd co do treści czynności i przymus psychiczny),

- brak warunku w odniesieniu do oświadczeń procesowych.

 

Czynności procesowe dzielą się na:

- czynności realne (zwane także faktycznymi), np. przeszukanie, zatrzymanie;

- oświadczenia procesowe czyli wyrażenie woli;

- postrzeżenia procesowe.

 

Oświadczenia procesowe dzielą się na:

- oświadczenia postulujące (skargi, prośby, wnioski);

- oświadczenia władcze (imperatywne) z których najważniejsze są decyzje procesowe.

 

Decyzje procesowe dzielą się na:

- orzeczenia (orzeczenia dzielą się na wyroki i postanowienia);

- zarządzenia.

 

 

 

CZYNNOŚĆ ZWYKŁEGO ZARZĄDU

Zgodnie z art. 201 zd. 1 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. 

Sąd Najwyższy przyjął, że „do czynności zwykłego zarządu zalicza się wszelkie czynności, mające na celu utrzymanie rzeczy w dotychczasowym stanie oraz zarządzanie nią dla umożliwienia korzystania z niej i pobierania pożytków, nie ma jednak ustawowej definicji czynności zwykłego zarządu oraz niemożliwe jest ich wyczerpujące skatalogowanie […]  zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzanie zakresu czynności zwykłego zarządu”.

Na podstawie art. 201 k.c. przyjmuje się, że zwykły zarząd polega na załatwianiu bieżących spraw związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy, która jest objęta współwłasnością (tzn. eksploatacją, utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym). Nie może się to jednak wiązać z nadzwyczajnymi wydatkami. 

Pojęcia „zwykły zarząd” używa się również w prawie rodzinnym, w treści art. 29 k.r.o. odnośnie do stosunków pomiędzy małżonkami a także w art. 101 § 3 k.r.o., który stanowi, iż rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. 

Za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu uznaje się zawarcie umowy dzierżawy, zawarcie umowy spółki cywilnej, wyrażenie zgody na proponowane przez zakład ubezpieczeń skrócenie okresu ubezpieczenia z tytułu umowy zaopatrzenia dzieci i przyjęcie świadczenia bez zastrzeżenia waloryzacji przewidzianej w art. 3581 § 3 k.c., cofnięcie pozwu wniesionego przez małoletniego w celu ustalenia jego praw stanu w sposób zgodny z rzeczywistością. Z kolei za czynność pozostającą w granicach zwykłego zarządu Sąd Najwyższy uznał nabywanie dla małoletniego dziecka nieruchomości na podstawie umowy darowizny w stanie wolnym od zobowiązań wobec darczyńcy lub osób trzecich. Natomiast w postanowieniu z 17 października 2000 r. Sąd Najwyższy przyjął, że „obiektywnym i sprawdzalnym miernikiem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutków w sferze majątku małoletniego, wartość przedmiotu objętego wyrażoną w postępowaniu sądowym czynnością dyspozytywną oraz szeroko pojęte dobro dziecka i ochrona jego interesów życiowych”. 

Źródło: Przegląd Sądowy nr 4/2011.

 

 

 

CZYNNY ŻAL

Jest to jedna z instytucji prawa karnego, która opisuje sytuację gdy potencjalny sprawca odstępuję od działań zmierzających do popełnienia przestępstwa - np. pozbywa się środków  potrzebnych do popełnienia czynu zabronionego, zawiadamia organy państwowe o mającym nastąpić przestępstwie. Według przepisów karnych w wielu wypadkach pozwala na złagodzenie kary lub wręcz na całkowite uniknięcie przez sprawcę odpowiedzialności karnej.

Znajduję się on w art. 15  kodeksu karnego:

§ 1. Nie podlega karze za usiłowanie, kto dobrowolnie odstąpił od dokonania lub zapobiegł skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.

§ 2. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do sprawcy, który dobrowolnie starał się zapobiec skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.

 

 

 

CZYNSZ

(art. 659 k.c.) - (niem. zins – 'podatek', 'dzierżawa', od łac. census – 'wycena') Jest to powtarzające się okresowe świadczenie majątkowe pobierane przez właściciela nieruchomości lub gruntów za udzielone osobie fizycznej lub prawnej prawo używania ich lub użytkowania w formie wynajęcia lub wydzierżawienia. Stąd rozróżnia się dwa rodzaje: czynsz najmu i czynsz dzierżawny. 

Czynsz najmu - jest to periodyczna opłata pieniężna za prawo używania lokalu, pobierana przez wynajmującego od najemcy.

Czynsz dzierżawny - z tytułu dzierżawy gruntów (odpowiednik - tenuta dzierżawna lub dzierżawa) - jest to opłata za użytkowanie gruntu przenoszona przez dzierżawcę na rzecz wydzierżawiającego.

Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju, np. w naturze w postaci owoców z sadu, jako zapłata za dzierżawę.

 

 

 

CZYN ZABRONIONY

Zachowanie wypełniające ustawowe znamiona czynu zabronionego, czyli odpowiadające opisowi zachowania określonego w ustawie karnej.

Czyn zabroniony jest obwarowany sankcją zastosowania kary kryminalnej, tym samym jest czynem bezprawnym karnie i stanowi element składający się na strukturę przestępstwa lub wykroczenia.

Czyn zabroniony jest rodzajem czynu bezprawnego i stanowi zarazem jeden z czterech podstawowych komponentów przestępstwa lub wykroczenia. Pozostałymi są: bezprawność, wina i społeczna szkodliwość (w wypadku przestępstwa – większa, niż znikoma; w odniesieniu do wykroczenia nie ma takiego wymogu). Oznacza to, że każde przestępstwo lub wykroczenie jest jednocześnie czynem zabronionym, natomiast nie każdy czyn zabroniony stanowi przestępstwo lub wykroczenie (nie jest nim, gdy zabraknie któregokolwiek z pozostałych trzech elementów definicji przestępstwa lub wykroczenia).

 

Przestępstwo musi być czynem zabronionym przez ustawę karną tzn. musi odpowiadać opisowi ustawowemu określonego typu przestępstwa w innym wypadku nie można mówić o popełnieniu przestępstwa co jest jedną z zasad prawa karnego - nullum crimen sine lege – nie ma przestępstwa bez ustawy.