Hasła na literę E

 

EGZEKUCJA ŚWIADCZEŃ ALIMENTACYJNYCH

EGZEKUCJA ŚWIADCZEŃ NIEPIENIĘŻNYCH

EGZEKUCJA - ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA

EGZEKUCJA - ZBIEG

EGZEKUCJA Z INNYCH PRAW MAJĄTKOWYCH

EGZEKUCJA Z INNYCH WIERZYTELNOŚCI

EGZEKUCJA Z NIERUCHOMOŚCI

EGZEKUCJA Z RACHUNKU BANKOWEGO

EGZEKUCJA Z RUCHOMOŚCI

EGZEKUCJA Z WYNAGRODZENIA ZA PRACĘ

EGZEKUCYJNE OPŁATY

EGZEKUCYJNE ORGANY

EGZEKUCYJNE POSTĘPOWANIE

EGZEKUCYJNY TYTUŁ

EKSMISJA

EKSTRADYCJA

ELEKTRONICZNE POSTĘPOWANIE UPOMINAWCZE

EUROPEJSKI NAKAZ ZAPŁATY

EUROPEJSKI TYTUŁ EGZEKUCYJNY

EUTANAZJA

 

 

 

EGZEKUCJA ŚWIADCZEŃ ALIMENTACYJNYCH

(art. 1081 k.p.c.) Do egzekucji świadczeń alimentacyjnych stosuje się przepisy art. 844 - 1040 o egzekucji świadczeń pieniężnych (z modyfikacjami wynikającymi z art. 1081 - 1087 k.p.c.). Regulacje prawne normujące egzekucję świadczeń alimentacyjnych traktują alimenty w ścisłym tego słowa znaczeniu (art. 128 k.r.o. – jako środki utrzymania, a w miarę możliwości także środki wychowania) oraz do wszelkich świadczeń mających charakter rent alimentacyjnych (art. 903, 907 k.c.).

 

Do egzekucji alimentów mogą mieć zastosowanie wszystkie sposoby egzekucji, a więc z ruchomości, nieruchomości, rachunku bankowego i najczęściej z wynagrodzenia za pracę (art. 1088 k.p.c.).

 

Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Wyrokowi zasądzającemu alimenty sąd z urzędu nadaje klauzulę wykonalności. Tytuł wykonawczy doręcza się wówczas wierzycielowi z urzędu.

Taki stan rzeczy oznacza to, że orzeczenie sądu jest wykonalne natychmiast, bez konieczności oczekiwania na jego uprawomocnienie się i to bez względu na to, czy zobowiązany wniósł apelację czy nie.

Do wszczęcia egzekucji alimentów niezbędne jest złożenie wniosku u komornika. Wierzyciel, który skierował taki wniosek nie musi wskazywać sposobu egzekucji ani majątku dłużnika, z którego egzekucja ma być prowadzona. W sytuacji takiej przyjmuje się, że wniosek dotyczy wszystkich dopuszczalnych sposobów egzekucji, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Do obowiązków komornika należy przeprowadzenie dochodzenia by ustalić zarobki i stan majątkowy dłużnika oraz jego miejsca zamieszkania.

 

 

 

EGZEKUCJA ŚWIADCZEŃ NIEPIENIĘŻNYCH

(art. 1041 k.p.c.) Do egzekucji świadczeń niepieniężnych stosuje się przepisy art. 1014 – 1059 k.p.c..

Egzekucja świadczeń niepieniężnych w odróżnieniu od egzekucji świadczeń pieniężnych, nie ma na celu ściągnięcia określonej kwoty pieniężnej od dłużnika, a sprowadza się do uzyskania od niego określonego zachowania bądź oznaczonych rzeczy (ruchomości).

 

Egzekucję świadczeń niepieniężnych, ze względu na przedmiot egzekucji, można podzielić na:

- egzekucję obowiązku wydania rzeczy ruchomej,

- egzekucję obowiązku wydania nieruchomości, statku bądź opróżnienia pomieszczenia lub lokalu,

- egzekucję oświadczenia woli,

- egzekucję obowiązku wykonania czynności zastępowalnej,

- egzekucję obowiązku wykonania czynności niezastępowalnej,

- egzekucję obowiązku zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania czynnościom wierzyciela.

 

Po uzyskaniu klauzuli wykonalności oraz złożeniu do komornika wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego komornik, w którego okręgu dana rzecz się znajduje, powinien odebrać ją dłużnikowi i wydać wierzycielowi.

 

 

 

EGZEKUCJA - ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA

Postępowanie egzekucyjne może ulec zawieszeniu na cztery sposoby:

a)  z mocy prawa - dochodzi w sytuacji zaprzestania czynności przez organ egzekucyjny na skutek siły wyższej (art. 73 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) a także w wypadkach przewidzianych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze. W sytuacji takiej organ egzekucyjny nie wydaje postanowienia o zawieszeniu,

b) postanowienia sądu – kiedy sąd działa jako organ nadzoru, a nie jako organ egzekucyjny. Wydawane jest na wniosek dłużnika, ale też osoby trzeciej,

c)  postanowienia organu egzekucyjnego,

d) postanowienia sędziego komisarza, który może wydać postanowienie co do wierzytelności wymienionych w art. 273 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Zawieszenie to nie może trwać dłużej niż trzy miesiące.

Postępowanie egzekucyjne zawieszane jest głównie w przypadkach, gdy zachodzi brak jednej z bezwzględnych przesłanek procesowych. Zawieszenie to następuje z urzędu, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego. Przepis art. 818 § 1 k.p.c. w zakresie braku zdolności procesowej, jako podstawy zawieszenia, obejmuje jedynie osoby fizyczne, gdyż tylko one mogą być pozbawione zdolności procesowej. Przepis ten jest także podstawą zawieszenia w przypadku śmierci przedstawiciela ustawowego a także braków w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną uniemożliwiających jej działanie. Celem zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest dążenie do usunięcia braku bezwzględnej przesłanki procesowej, jaką jest brak zdolności procesowej i należytej reprezentacji.

 

 

 

EGZEKUCJA - ZBIEG

Zbieg egzekucji to sytuacja, w której do tego samego prawa majątkowego lub tej samej rzeczy dłużnika kierowana jest równocześnie egzekucja sądowa i administracyjna albo dwie lub więcej egzekucji sadowych prowadzonych przez różnych komorników.

Istotnym jest, że zbieg egzekucji ma miejsce tylko, gdy egzekucja dotyczy świadczeń pieniężnych, w przypadku gdy równocześnie z egzekucją świadczeń pieniężnych prowadzona jest egzekucja świadczeń niepieniężnych, nie mamy do czynienia ze zbiegiem. Zbieg egzekucji sądowej nie zachodzi także, jeżeli ten sam komornik dokonuje na wniosek kolejnego wierzyciela zajęcia praw lub rzeczy dłużnika, które zostały przez niego uprzednio zajęte w sprawie egzekucyjnej innego wierzyciela.

Sytuacje, w których dochodzi do zbiegu egzekucji są stosunkowo częste, gdyż problemy finansowe dłużników, zwłaszcza prowadzących działalność gospodarczą, w chwili wszczynania wobec nich egzekucji są już zazwyczaj mocno nawarstwione. Dodatkowo, od czasu gdy wierzyciele uzyskali możliwość wyboru komornika prowadzącego egzekucję sądowa, zbieg stał się zjawiskiem powszechnym.

Oczywiście prowadzenie egzekucji w warunkach zbiegu byłoby uciążliwe zarówno dla wierzycieli, jak i organów egzekucyjnych. Przepisy procedury cywilnej zawierają wiec stosowne uregulowania zmierzające do wyeliminowania takich sytuacji i rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny będzie prowadził dalszą egzekucję.

 

 

 

EGZEKUCJA Z INNYCH PRAW MAJĄTKOWYCH

(art. 909 k.p.c. i nast.) Przez prawa majątkowe, których dotyczy ten sposób egzekucji należy rozumieć prawa majątkowe inne niż wierzytelność, prawo własności i użytkowania wieczystego.

W trybie egzekucji z innych praw majątkowych następuje sprzedaż udziałów w spółce z o.o., sprzedaż praw inkorporowanych w akcjach (wyemitowanych przez spółki akcyjne oraz przez spółki komandytowo-akcyjne), praw inkorporowanych w obligacjach, listy zastawne, majątkowe prawa autorskie, prawo z patentu, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru zdobniczego, prawo z rejestracji znaku towarowego, prawo z rejestracji topografii układu scalonego, prawo przysługujące dłużnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki cywilnej lub rozwiązania spółki cywilnej; prawo na mocy, którego dłużnik może żądać działu majątku.

Przedmiotem egzekucji mogą być również prawa, na mocy których dłużnik może żądać podziału majątku, jak np. prawo żądania zniesienia współwłasności, jeżeli dłużnik jest współwłaścicielem (art. 211 k.c. oraz art. 617, 625 k.p.c.), prawo do podziału majątku spółki cywilnej, jeżeli dłużnik jest wspólnikiem (art. 868 k.c.), prawo wspólnika spółki jawnej do żądania dokonania podziału zysku osiągniętego przez spółkę z końcem roku obrotowego, prawo dokonania podziału majątku przez likwidatorów spółki jawnej (art. 52 § 1 i art. 82 § 2 k.s.h.), prawo żądania działu spadku, gdy dłużnik jest spadkobiercą (art. 1035-1045 k.c. oraz art. 680 i 689 k.p.c.), prawo małżonka do żądania podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej między małżonkami (art. 35 i 42 k.r.o. oraz art. 566 i 567 k.p.c.). Cechą szczególną tych praw jest to, że nie ma osoby obciążonej tym obowiązkiem względem dłużnika.

Egzekucję z innego prawa majątkowego zazwyczaj prowadzi komornik działający przy sądzie w okręgu, którego dłużnik zamieszkuje, chyba że dłużnik wybierze innego komornika (obecnie wierzycielowi przysługuje prawo wyboru komornika na całym terytorium kraju).

Do egzekucji z innego prawa majątkowego komornik przystępuje przez jego zajęcie.

 

 

 

EGZEKUCJA Z INNYCH WIERZYTELNOŚCI

(art. 895 k.p.c.) Jest to zajęcie przez wierzyciela przysługujących dłużnikowi wierzytelności względem osób trzecich.

 

Przez wierzytelność należy rozumieć prawo jednego podmiotu (wierzyciela) do żądania od drugiego podmiotu (dłużnika) określonego świadczenia. Co do zasady egzekucja z innych wierzytelności opiera się na tych samych zasadach, co egzekucja z wynagrodzenia za pracę i egzekucja z rachunku bankowego.

 

Właściwy do prowadzenia egzekucji jest komornik sądu właściwości ogólnej dłużnika (art. 27-30 k.p.c.), a gdyby nie można było określić tej właściwości, decyduje właściwość osoby zobowiązanej wobec dłużnika i to również według zasad właściwości ogólnej (art. 27-30 k.p.c.), przy braku zaś tej ostatniej osoby właściwy jest komornik sądu, w którego okręgu znajduje się przedmiot świadczenia lub prawa. Obowiązuje tu również ogólna zasada, że wierzyciel może wybrać komornika – spośród wszystkich komorników w kraju.

 

Egzekucję z innych wierzytelności wszczyna się na wniosek wierzyciela. Komornik może jednak prowadzić egzekucję z innych wierzytelności na podstawie wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości.

 

 

 

EGZEKUCJA Z NIERUCHOMOŚCI

(art. 921 i nast. k.p.c.) Egzekucja z nieruchomości dłużnika jest dla wierzyciela często jedyną szansą na zaspokojenie wierzytelności, procedura ta jest jednak czasochłonna.

 

Egzekucja z nieruchomości jest jednym ze sposobów egzekucji świadczeń pieniężnych. Wierzyciel kieruje ją do nieruchomości, by uzyskać zaspokojenie swojego roszczenia z ceny, za którą nieruchomość zostanie sprzedana.

Egzekucja z nieruchomości należy do komornika działającego przy sądzie, w którego okręgu nieruchomość jest położona. Przepisy prawa wyłączają możliwość wyboru komornika sądowego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku egzekucji z nieruchomości.

Egzekucja z nieruchomości obejmuje:

- egzekucję z nieruchomości,

- uproszczoną egzekucję z nieruchomości,

- egzekucję z ułamkowej części nieruchomości.

 

Przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio do:

- egzekucji z użytkowania wieczystego,

- egzekucji z lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość,

- egzekucji z własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego,

- egzekucji ze statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego,

- egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego.

 

Przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się także do egzekucji ze statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego.

Egzekucję z nieruchomości prowadzi się w trybie przepisów art. 921-1003 i 1035-1040 k.p.c..

Składa się ona z kilku etapów postępowania, które następują po sobie i są ze sobą funkcjonalnie związane. Są nimi:

Etap pierwszy: zajęcie nieruchomości

Etap drugi: opis i oszacowanie nieruchomości

Etap trzeci: Obwieszczenie o licytacji

Etap czwarty: Licytacja, przybicie i przysądzenie własności nieruchomości

Etap piąty: Podział sumy uzyskanej z egzekucji (licytacji).

 

Proces egzekucji z nieruchomości przebiega dwufazowo. W pierwszej kolejności prowadzi ją komornik, a następnie sąd, który podejmuje czynności jako organ egzekucyjny, a nie jako sąd egzekucyjny.

Rozdział obu etapów postępowania widoczny jest w czasie licytacji nieruchomości, której zakończenie sprzedażą nieruchomości kończy udział komornika w egzekucji. Od tego momentu obowiązki organu egzekucyjnego przejmuje sąd egzekucyjny.

 

 

 

EGZEKUCJA Z RACHUNKU BANKOWEGO

(art. 889 k.p.c.) Komornik właściwości ogólnej jest komornikiem właściwym do prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego, tzn. miejsca zamieszkania lub siedziby dłużnika. Wierzyciel ma możliwość wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W celu dokonania egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego komornik przesyła do oddziału lub innej jednostki organizacyjnej banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika, wynikającej z posiadania rachunku bankowego. Bank zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać komornikowi zajętą kwotę albo zawiadomić go w terminie siedmiu dni o przeszkodzie do jej przekazania.

Odpis zajęcia skierowanego do banku przesyłany jest również dłużnikowi i wierzycielowi.

Artykuł 54 prawa bankowego stanowi, iż środki pieniężne znajdujące się na:

1) rachunkach oszczędnościowych,

2) rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych,

3) oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

 

 

 

EGZEKUCJA Z RUCHOMOŚCI

Egzekucję z ruchomości regulują art. 844 - 879 k.p.c..

Polski kodeks cywilny nie definiuje pojęcia ruchomości. Artykuł 46 § 1 k.c. określa rzeczy, które są nieruchomościami (czyli: grunty, budynki trwale z gruntem związane i części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności). Przyjmuje się zatem, iż ruchomością jest wszystko to co nie jest nieruchomością, ani też częścią składową nieruchomości. Ruchomościami nie są również:

- ciecze, gazy w stanie wolnym (woda, powietrze) - po umiejscowieniu ich w zamkniętym naczyniu stają się ruchomościami,

- niewydobyte złoża minerałów - po wydobyciu kopaliny stają się ruchomościami,

- dzikie zwierzęta żyjące na wolności (ptaki, zwierzęta lądowe, zwierzęta wodne) - po udomowieniu stają się ruchomościami,

- dobra osobiste określone w art. 23 k.c.,

- dobra będące przedmiotem praw autorskich (dzieła literackie, naukowe, artystyczne),

- znaki towarowe,

- energia (różne jej postacie - atomowa, elektryczna),

- dobra określone w prawie własności przemysłowej takie jak wzory użytkowe, wynalazki.

Egzekucja z ruchomości należy do komornika tego sądu, w którego okręgu znajdują się ruchomości, chyba że wierzyciel korzysta z prawa wyboru komornika. Prawo to pozwala wierzycielowi wybrać komornika do przeprowadzenia egzekucji z pominięciem właściwości miejscowej na podstawie i w granicach określonych w art. 8 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Do egzekucji z ruchomości komornik przystępuje przez ich zajęcie, a następnie oszacowanie i sprzedaż.

 

 

 

EGZEKUCJA Z WYNAGRODZENIA ZA PRACĘ

(art. 880 k.p.c.) Egzekucja z wynagrodzenia za pracę należy do komornika przy sądzie rejonowym ogólnej właściwości dłużnika. Wierzyciel ma prawo wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do egzekucji z wynagrodzenia za pracę komornik sądowy przystępuje przez jego zajęcie. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności (pracodawcy).

Odpis zajęcia doręczany jest również dłużnikowi oraz wierzycielowi. Pracodawcy, który nie zastosował się do obowiązków wyszczególnionych w treści zajęcia wynagrodzenia, komornik może wymierzyć grzywnę do pięciuset złotych. Grzywna może być powtórzona.

Z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

4) kary pieniężne za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

 

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

2) 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

3) 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę - przy potrącaniu kar pieniężnych za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

 

Potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:

1) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia,

2) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia.

Nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości. 

 

 

 

EGZEKUCYJNE OPŁATY

Za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienione w ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne.

Można je podzielić na:

- opłaty stosunkowe,

- opłaty stale.

 

Opłaty stosunkowe

W sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż trzydziestokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże w przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, świadczenia z ubezpieczenia społecznego jak również wypłacanych na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłku dla bezrobotnych, dodatku aktywizacyjnego, stypendium oraz dodatku szkoleniowego, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 49 ust.1 ustawy).

W wyżej wymienionych sprawach komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanego świadczenia (art. 49 ust. 1a ustawy).

 

Oplata za zabezpieczenie

Za wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego komornikowi przysługuje oplata w wysokości 2% wartości roszczenia, które podlega zabezpieczeniu, nie mniejsza jednak niż 3% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego i nie wyższa niż pięciokrotność tego wynagrodzenia. Opłatę tę uiszcza wierzyciel, składając wniosek o wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, a jeżeli nie uiści jej wraz z wnioskiem, komornik wzywa wierzyciela do jej uiszczenia w terminie 7 dni. Do czasu uiszczenia opłaty komornik nie wykonuje postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia (art. 45 ust. 1 ustawy).

 

Opłaty stałe

Wszczęcie egzekucji świadczeń niepieniężnych i wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych uzależnione jest od uiszczenia przez wierzyciela opłaty stałej (art. 49 a ust.1 ustawy):

- odebranie rzeczy: 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 50 ustawy);

- wprowadzenie w posiadanie nieruchomości i usunięcie z niej ruchomości, w przypadku przedsiębiorstw handlowych i przemysłowych opłatę pobiera się od każdej izby składającej się na pomieszczenie przedsiębiorstwa: 40% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust.1 pkt.1 ustawy);

- wprowadzenie zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oraz za wprowadzenie dozorcy w dozór nieruchomości: 40% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy);

- opróżnienie lokalu z rzeczy lub osób, z tym że odrębną opłatę pobiera się od każdej izby: 40% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 51 ust.1 pkt. 3 ustawy);

- za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stalą opłatę w wysokości: 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę (art. 53 ustawy);

- opłatę stalą w wysokości 2% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego komornik pobiera od wierzyciela w przypadku otrzymania zlecenia poszukiwania majątku dłużnika w trybie art. 797(1) kodeksu postępowania cywilnego. W razie odnalezienia majątku dłużnika komornik pobiera opłatę stalą w wysokości 5% szacunkowej wartości tego majątku, nie więcej jednak niż 100% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata ta ulega zmniejszeniu o kwotę uprzednio pobranej opłaty w wysokości 2% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 53a ustawy);

- za wprowadzenie wierzyciela w posiadanie w przypadkach innych niż wymienione w art. 51 ustawy pobiera się opłatę stalą w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, a w razie podjęcia egzekucji na skutek dalszych naruszeń posiadania, opłatę zwiększa się każdorazowo o 100% (art. 54 ustawy);

- za opieczętowanie lub zdjęcie pieczęci, bez dokonywania równoczesnego spisu, pobiera się opłatę stalą w wysokości 4% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego od każdej opieczętowanej izby lub innego pomieszczenia (art. 55 ustawy);

- za egzekucję inną niż odebranie rzeczy, wprowadzenie w posiadanie, zarząd, eksmisja, spis inwentarza, opieczętowanie, egzekucję świadczeń pieniężnych pobiera się opłatę stalą w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę czynności egzekucyjnych (art. 56 ustawy);

- za wszystkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pobiera się opłatę stalą w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 57 ustawy);

- za udział w usunięciu oporu dłużnika oraz za wykonanie nakazu w sprawie osadzenia dłużnika w zakładzie karnym pobiera się opłatę w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Wykonanie nakazu osadzenia uzależnione jest od uiszczenia opłaty przez wierzyciela (art. 58 ustawy).

 

 

 

EGZEKUCYJNE ORGANY

W zależności od rodzaju przeprowadzanej czynności organami egzekucyjnymi są:

- komornik sądowy działający przy sądzie rejonowym,

- sąd rejonowy.

Zasadniczo czynności egzekucyjne są wykonywane przez komorników z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla sądów (art. 759 § 1 k.p.c.).

 

 

 

EGZEKUCYJNE POSTĘPOWANIE

(art. 758 i nast. k.p.c.) Zespół norm prawnych wchodzących w skład postępowania cywilnego, których celem jest przymusowa realizacja praw i obowiązków ze stosunków z zakresu cywilnego prawa materialnego.

Są to głównie sprawy dotyczące przymusowego wykonania orzeczeń i innych aktów wydanych w sprawach cywilnych, które stanowią tytuły egzekucyjne. Zupełnie odrębnie jest uregulowane i funkcjonuje postępowanie egzekucyjne w administracji, którego przedmiotem jest wymuszanie przez organy administracyjne wykonania obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym.

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, a tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Przykładem tytułu egzekucyjnego jest prawomocne orzeczenie sądu, orzeczenie podlegające natychmiastowemu wykonaniu oraz ugoda zawarta przed sądem.

Egzekucję można wszcząć z urzędu, na wniosek wierzyciela, prokuratora lub organizacji pozarządowej. Natomiast organami egzekucyjnymi są: sądy rejonowe, komornicy działający przy powyższych sądach oraz „inne organy egzekucyjne” np.: organy policji, wojska, banki (podmioty te wykonują tylko niektóre czynności w postępowaniu egzekucyjnym).

Jednakże sąd okręgowy wyjątkowo jako sąd pierwszej instancji właściwy jest:

- do wykonania czynności związanych z nadaniem klauzuli wykonalności orzeczeniom, które wydał,

- w sprawach o stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych i ugód zawartych przed tymi sądami,

- do wydania postanowienia o połączeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych co do kilku nieruchomości położonych w okręgach właściwości różnych sądów rejonowych w razie egzekucji z nieruchomości,

- do rozpoznania sprawy egzekucyjnej przekazanej mu przez sąd rejonowy w związku z powstałym zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości

Przy czym sąd okręgowy nie jest organem egzekucyjnym, tę rolę pełni sąd rejonowy.

 

Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone z następujących składników majątkowych:

- z ruchomości (np. samochody, sprzęty domowe),

- z wynagrodzenia za pracę,

- z rachunków bankowych,

- z wierzytelności (np. wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło),

- z nieruchomości,

- z innych praw majątkowych (np. akcje, udziały w spółce).

 

Natomiast zgodnie z art. 820 k.p.c. nie podlegają egzekucji:

- przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu,

- zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca;

- jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów,

- narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych,

- u dłużnika pobierającego periodyczną stałą płacę - pieniądze w kwocie, która odpowiada nie podlegającej egzekucji części płacy na czas do najbliższego terminu wypłaty, a u dłużnika nie otrzymującego stałej płacy - pieniądze niezbędne dla niego i jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie,

- przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową,

- sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych,

- sumy przyznane przez Skarb Państwa na specjalne cele (w szczególności stypendia, wsparcia), chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z urzeczywistnieniem tych celów albo z tytułu obowiązku alimentacyjnego,

- prawa niezbywalne, chyba że możność ich zbycia wyłączono umową, a przedmiot świadczenia nadaje się do egzekucji albo wykonanie prawa może być powierzone komu innemu,

- wierzytelności przypadające dłużnikowi od państwowych jednostek organizacyjnych z tytułu dostaw, robót lub usług przed ukończeniem dostawy, roboty lub usługi w wysokości nie przekraczającej 75 % każdorazowej wypłaty, chyba że chodzi o wierzytelność pracowników dłużnika z tytułu pracy wykonywanej przy tychże dostawach, robotach lub usługach,

- świadczenia z ubezpieczeń osobowych oraz odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych, w granicach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministrów Finansów i Sprawiedliwości; nie dotyczy to egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów,

- świadczenia alimentacyjne, zaliczki alimentacyjne, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych

Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach kodeksu pracy.

 

 

 

EGZEKUCYJNY TYTUŁpatrz TUTYŁ EGZEKUCYJNY

 

 

 

EKSMISJA

Usunięcie kogoś z zajmowanego lokalu lub z nieruchomości.

Pojęcie "eksmisja" nie występuje w treści przepisów prawnych i pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie czynności faktyczne i prawne zmierzające do opróżnienia lokalu lub nieruchomości z osób i rzeczy i wydania uprawnionej osobie.

W Polsce podstawą żądania eksmisji jest stan, w którym osoba zajmująca lub władająca lokalem (nieruchomością) nie ma do tego tytułu prawnego. Wiązać się to może z samowolnym zajęciem lokalu (nieruchomości) lub zakończeniem trwania stosunku prawnego, na podstawie którego można używać rzeczy cudzej (np. wypowiedzenie umowy najmu). W wyjątkowych sytuacjach można przymusowo usunąć osobę, która dysponuje tytułem prawnym, gdy szczególny przepis na to zezwala (np. konieczność remontu lub zagrożenie bezpieczeństwa związanego ze stanem budynku).

Podstawą prawną eksmisji jest przede wszystkim art. 222 § 1 k.c. (ochrona własności). Na jego podstawie właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. To skuteczne uprawnienie to właśnie tytuł prawny, który może zniweczyć żądanie właściciela.

Eksmisji nie można przeprowadzać w okresie od 1 listopada do 31 marca następnego roku włącznie, jeśli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie. Zakaz ten nie będzie jednak respektowany w przypadku osób, które zostały zobowiązane do opuszczenia lokalu z powodu znęcania się nad rodziną.

 

 

 

EKSTRADYCJA

(z łaciny ex – z, poza; traditio – wydanie) Wydanie przez państwo władzom innego państwa osoby przebywającej na terytorium państwa wydającego, dokonywane w sytuacji, gdy osoba ta podejrzana jest o popełnienie na terytorium państwa zwracającego się z wnioskiem o ekstradycję czynu przestępczego lub w celu odbycia kary.

 

Ekstradycja dokonywana jest na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się z wnioskiem o ekstradycję zapewnia wzajemność. Większość krajów nie dopuszcza ekstradycji własnych obywateli bądź osób, które uzyskały na ich terytorium prawo azylu.

Z wnioskiem o ekstradycję może wystąpić państwo, jeżeli przestępstwo zostało dokonane na jego terytorium, lub jeżeli popełnione przestępstwo rozciąga swoje skutki na jego terytorium.

Trzy najważniejsze zasady ekstradycyjne:

- podstawę ekstradycji stanowić może tylko czyn zagrożony karą w obu państwach (tzw. zasada podwójnej karalności),

- osobę wydaną można ścigać wyłącznie za przestępstwa, które były podstawą wydania, jak również wykonywać wobec niej tylko taką karę, do wykonania której została wydana (tzw. zasada specjalności),

- nie podlegają wydaniu osoby, które w państwie pobytu korzystają z prawa azylu.

 

 

 

ELEKTRONICZNE POSTĘPOWANIE UPOMINAWCZE

(art. 505  k.p.c.) Jest to postępowanie przewidziane dla roszczeń pieniężnych dochodzonych w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Elektroniczne postępowanie upominawcze zostało wprowadzone jako odrębne postępowanie, mające charakter wezwania do zapłaty w sprawach, w których stan faktyczny nie jest skomplikowany i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma postać wyłącznie elektroniczną i jest dostępny w systemie teleinformatycznym e-sądu www.e-sad.gov.pl.

Klauzula wykonalności wydana w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma postać wyłącznie elektroniczną i jest dostępna zawsze wraz z nakazem zapłaty, do którego została wydana, w systemie teleinformatycznym e-sądu www.e-sad.gov.pl.

 

W dniu 1 stycznia 2010 roku weszły w życie przepisy, wprowadzające do polskiego systemu prawnego nowe cywilne postępowanie - elektroniczne postępowanie upominawcze. Postępowanie to zostało unormowane w rozdziale zatytułowanym "Elektroniczne postępowanie upominawcze" (art. 50528 i następne k.p.c.). Jest to postępowanie o charakterze fakultatywnym, bo sprawa toczy się w tym postępowaniu tylko jeśli powód zdecyduje się złożyć pozew drogą elektroniczną.

Celem nowelizacji jest odciążenie sądów w sprawach drobnych roszczeń pieniężnych wnoszonych masowo przeciwko różnym osobom ale w identycznych stanach faktycznych. W Sądzie Rejonowym w Lublinie został utworzony XVI Wydział Cywilny, który rozpatruje pozwy wnoszone elektronicznie bez względu na wartość przedmiotu sporu, a swoją właściwością obejmuje całą Polskę. Akta sprawy prowadzi się w formie elektronicznej i w takiej też postaci podlegają udostępnianiu stronom. Do pozwu nie dołącza się dowodów. Za pośrednictwem Internetu powód uiszcza opłatę sądową.

Elektroniczne postępowanie upominawcze (e-Sąd) swoją właściwością obejmuje cały kraj. W elektronicznym postępowaniu upominawczym stosuje się przepisy o postępowaniu upominawczym. Dotyczy zatem możliwości wydania nakazu zapłaty gdy powód dochodzi roszczenia pieniężnego z tą modyfikacją, iż w/w Sąd Rejonowy jest właściwy rzeczowo niezależnie od wartości przedmioty sporu, tak więc również w sprawach o wartości przedmiotu sporu przekraczającej 75000 zł.

Korzyści, jakie niesie za sobą elektroniczne postępowanie upominawcze, czyli tzw. e-Sąd to uproszczenie i przyspieszenie procesu, obniżenie kosztów postępowania, skrócenie czasu wydania nakazu, odciążenie sądów rozpatrujących sprawy, w których stan faktyczny nie jest skomplikowany i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Formularze elektroniczne ułatwią konstruowanie pism procesowych i znacznie wyeliminują niebezpieczeństwo zaistnienia braków formalnych. Komunikacja między powodem i sądem elektronicznym będzie odbywać się wyłącznie w drodze elektronicznej, a między pozwanym i sądem elektronicznym w drodze tradycyjnej chyba, że pozwany sam zainicjuje komunikację elektroniczną – wysyłając pismo drogą elektroniczną.

 

 

 

EUROPEJSKI NAKAZ ZAPŁATY

Wprowadzony został do wspólnotowego porządku prawnego Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1896/2006. Na podstawie Europejskiego Nakazu Zapłaty wierzyciel może dochodzić spłaty należności pieniężnych w sprawach cywilnych i handlowych od dłużników mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii).

Cała procedura związana z ENZ ma charakter uproszczony i opiera się na formularzach, które można znaleźć na stronie internetowej Europejskiego Atlasu Sądowniczego w Sprawach Cywilnych.

 

 

 

EUROPEJSKI TYTUŁ EGZEKUCYJNY

(art. 795 k.p.c.) Europejski tytuł egzekucyjny (dalej ETE), wprowadzony został na mocy rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 kwietnia 2004 (dalej rozporządzenie), jest zaświadczeniem wydawanym przez państwa członkowskie UE, które uprawnia do przeprowadzenia egzekucji należności bezspornych, stwierdzonych zagranicznymi tytułami wykonawczymi.

Zaświadczenie może uzyskać każda osoba, bez względu na obywatelstwo, która w sprawie bezspornej uzyskała na terytorium Unii Europejskiej orzeczenie sądowe, dokument urzędowy lub zawarła ugodę sądową.

Tym samym regulacją objęci są wszyscy dłużnicy i wierzyciele, tj. przedsiębiorcy, konsumenci, osoby fizyczne oraz prawne, przy czym dłużnicy konsumenci zostali objęci dodatkową ochroną.

Założeniem rozporządzenia było utworzenie odformalizowanej, niedrogiej procedury, która umożliwi szybkie i skuteczne wyegzekwowanie roszczeń pieniężnych. Procedurę można stosować jedynie w sprawach cywilnych i handlowych, czyli zaświadczenie ETE nie zostanie wydane, jeżeli roszczenie dotyczyć będzie stosunków publicznoprawnych.

 

 

 

EUTANAZJA

(od greckiego εὐθανασία, euthanasia – "dobra śmierć") Przyspieszenie lub niezapobieganie śmierci chorego człowieka. W części kodeksów karnych, w tym polskim eutanazję określa się jako rodzaj zabójstwa. Eutanazja jest dzielona na bierną określaną, jako ortotanazja i czynną, jako zabójstwo z litości. Dopuszczalność eutanazji jest trudnym zagadnieniem etycznym.

Eutanazja jest obecnie zalegalizowana w Holandii (2002), Belgii, Luksemburgu (w tym chorych dzieci), Albanii, Japonii i amerykańskich stanach Teksas i Oregon, a do niedawna także w australijskim Terytorium Północnym (Sąd australijski orzekł, że ta kwestia należy do spraw wyłącznie federalnych i uchylił legalność eutanazji).

 

Szczególna forma dozwolonej eutanazji występuje w Szwajcarii, gdzie można przepisać lek nasenny w śmiertelnej dawce, jednak chory musi go przyjąć samodzielnie.

 

W pozostałych krajach eutanazja jest niedozwolona i karana jak zwykłe zabójstwo, lub w sposób łagodniejszy.