Hasła na literę T

 

TAJEMNICA PAŃSTWOWA

TAJEMNICA POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO

TELEPRACA

TERMIN

TERMIN INSTRUKCYJNY

TERMIN PREKLUZYJNY

TERMINU PRZYWRÓCENIE

TERMIN SĄDOWY

TERMINU UCHYBIENIE

TERMIN UMOWNY

TERMIN USTAWOWY

TERMIN ZAWITY

TESTAMENT

TESTAMENT ALLOGRAFICZNY

TESTAMENT NOTARIALNY     

TESTAMENT PODRÓŻNY

TESTAMENT USTNY

TESTAMENT WOJSKOWY

TESTAMENT WŁASNORĘCZNY

TYMCZASOWE ARESZTOWANIE

TYTUŁ EGZEKUCYJNY

TYTUŁ WYKONAWCZY

 

 

 

TAJEMNICA PAŃSTWOWA

Wiadomość, która może występować w każdej postaci: m.in., dokumentu, obrazu, dźwięku, której ujawnienie osobom nieuprawnionym może narazić na szkodę bezpieczeństwo państwa lub inny ważny interes polityczny albo społeczny.

Do zachowania tajemnicy państwowej obowiązany jest każdy, do którego taka informacja dotrze.

 

 

 

TAJEMNICA POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO

Ogół informacji uzyskanych w czasie prowadzenia postępowania przygotowawczego (dochodzenia lub śledztwa), jak również w postępowaniu poprzedzającym jego wszczęcie, których ujawnienie (udostępnienie) osobom trzecim (nieuprawnionym) mogłoby uniemożliwić osiągnięcie celów i zadań tegoż postępowania, w tym między innymi pełne wyjaśnienie okoliczności czynu, wykrycie sprawcy oraz udowodnienie mu faktu popełnienia przestępstwa.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 11, poz. 95) informacje dotyczące planowanych, wykonywanych i zrealizowanych czynności dochodzeniowo-śledczych, jeżeli ich ujawnienie mogłoby stanowić przeszkodę dla prawidłowego toku postępowania karnego, są informacjami niejawnymi oznaczonymi klauzulą "tajne".

  

 

 

TELEPRACA

Zgodnie z art. 675 k.p. praca może być wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną (telepraca).

Telepracownikiem jest pracownik, który wykonuje pracę w warunkach określonych powyżej i przekazuje pracodawcy wyniki pracy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

 

 

 

TERMIN

(art. 110 i nast. k.c. oraz art. 164 i nast. k.p.c.) Jest to zawarte w czynności prawnej ograniczenie czasowe, z którym wiąże się powstanie lub ustanie skutków prawnych.

Termin można rozumieć na różne sposoby, np. jako pewną konkretną chwilę, datę lub okres wyrażany liczbą dni, tygodni, miesięcy lub lat.

Termin w znaczeniu materialnoprawnym ogranicza pod względem czasowym dochodzenie roszczenia majątkowego, a skutkiem jego upływu jest nieważność dochodzenia lub wygaśnięcie roszczenia.

Terminy procesowe wyznaczają czas przede wszystkim na złożenie pism procesowych. Terminy ustawowe określa wprost ustawa (termin do wniesienia środków zaskarżenia, do uzupełnienia pism procesowych).

 

Można podzielić terminy na: początkowy – z nadejściem, którego nastąpić ma skutek czynności prawnej skuteczność czynności prawnej zostaje odsunięta w czasie i termin końcowy – zaistnienie zdarzenia prawnego pewnego kończy skuteczność prawną czynności prawnej

Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia.

Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.

Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednakże przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia.

Jeżeli termin jest oznaczony na początek, środek lub koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca.

Termin półmiesięczny jest równy piętnastu dniom.

Jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć.

Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego.

 

 

 

TERMIN INSTRUKCYJNY

Adresowane one są do organów procesowych, nie zaś do strony. Ich przekroczenie nie powoduje negatywnych skutków procesowych. Ich podstawowym celem jest realizacja zasady szybkości postępowania. Przykładem jest 14 dniowy termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku - chociaż nazywany jest też terminem ustawowym.

 

 

 

TERMIN PREKLUZYJNY

Niesie za sobą takie same skutki jak termin zawity, czyli jego niezachowanie (uchybienie terminowi) powoduje, że czynność, którą chcemy wykonać staje się bezskuteczna, następuje wygaśnięcie przysługującego stronie prawa, ale nie można go przywrócić.

 

Kodeks cywilny przewiduje następujące rodzaje prekluzji sądowej:

- roczny termin dla dochodzenia uznania umowy za bezskuteczną (ius ad rem) - art. 59,

- miesięczny termin dla żądania unieważnienia umowy zawartej poprzez aukcję lub przetarg - art. 705,

- roczny termin dla dochodzenia roszczeń posesoryjnych - art. 344 § 2,

- miesięczny termin dla dochodzenia roszczenia posiadacza o wstrzymanie budowy art. 347 § 2,

- dwuletni termin dla żądania zmiany umowy zawartej na skutek wyzysku - art. 388 § 2,

- pięcioletni termin dla skorzystania ze skargi pauliańskiej - art. 534,

- dwuletni termin dla żądania rozwiązania darowizny przez przedstawiciela osoby ubezwłasnowolnionej - art. 901 § 2,

- pięcioletni termin dla żądania uznania umowy dożywocia za bezskuteczną - art. 916 § 2,

- roczny termin dla żądania uznania spadkobiercy za niegodnego - art. 929,

- 6-miesięczny termin dla żądania wyłączenia małżonka od dziedziczenia - art. 940 § 2.

 

 

 

TERMINU PRZYWRÓCENIE

Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych.

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek.

Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej.

 

 

 

TERMIN SĄDOWY

To termin, który ustala w trakcie postępowania sąd lub przewodniczący.

Bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego (termin sądowy) rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy kodeks przewiduje doręczenie z urzędu - od jego doręczenia.

W przeciwieństwie do terminów ustawowym przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć lub skrócić termin sądowy na wniosek zgłoszony przed upływem terminu, nawet bez wysłuchania strony przeciwnej.

 

 

 

TERMINU UCHYBIENIE

Zgodnie z art. 167 k.p.c. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

 

 

 

TERMIN UMOWNY

Jak sugeruje sama nazwa, terminy takie zostają ustalone na mocy umowy stron.

 

 

 

TERMIN USTAWOWY

To termin, który wynika z przepisów kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania cywilnego a także z innych ustaw szczegółowych.

Terminy ustawowe zaczynają (kończą) biec od momentu wskazanego w ustawie.

Określają one nie tylko ich długość, ale i początek. Przykładami tego rodzaju terminów ustawowych są terminy do wniesienia:

- apelacji (termin dwutygodniowy od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem),

- zażalenia (termin tygodniowy, który liczony jest od momentu doręczenia postanowienia stronie, a gdy zostało ona ogłoszone na rozprawie i strona nie zażądała jego doręczenia – od momentu ogłoszenia),

Terminów ustawowych nie można w żaden sposób zmieniać.

 

 

 

TERMIN ZAWITY

Jest to termin wskazanym w ustawie, a jego niezachowanie (uchybienie terminowi) powoduje, że czynność, którą chcemy wykonać staje się bezskuteczna, następuje wygaśnięcie przysługującego stronie prawa. Dotyczą one stron i niektórych innych osób, nigdy organów procesowych. Terminy zawite są bezwzględnie obowiązujące, nie podlegają przerwie lub zawieszeniu.

Terminy zawite są przywracalne.

 

 

 

TESTAMENT

(art. 941 i nast. k.c.) Jest to rozporządzenie spadkodawcy swoim majątkiem na wypadek śmierci.

Wyróżniamy testamenty zwykłe: własnoręczny, notarialny, allograficzny oraz testamenty szczególne: ustny, podróżny, wojskowy.

 

 

 

TESTAMENT ALLOGRAFICZNY

(art. 951 k.c.) Sporządzony poprzez ustne oświadczenie ostatniej woli w obecności dwóch świadków wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez: spadkodawcę, osobę, wobec której wola została oświadczona, świadków.

W przypadku gdy spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole oraz wskazać przyczyny braku podpisu.

Testamentu allograficznego nie mogą sporządzić osoby głuche lub nieme.

 

 

 

TESTAMENT NOTARIALNY

(art. 950 k.c.) Jest to testament sporządzony przez notariusza w formie aktu notarialnego.

 

 

 

TESTAMENT PODRÓŻNY

(art. 952 k.c.) Podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym można sporządzić testament przed dowódcą statku lub jego zastępcą w ten sposób, że spadkodawca oświadcza swą wolę dowódcy statku lub jego zastępcy w obecności dwóch świadków; dowódca statku lub jego zastępca spisuje wolę spadkodawcy, podając datę jej spisania, i pismo to w obecności świadków odczytuje spadkodawcy, po czym pismo podpisują spadkodawca, świadkowie oraz dowódca statku lub jego zastępca. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać pisma, należy w piśmie podać przyczynę braku podpisu spadkodawcy. Jeżeli zachowanie tej formy nie jest możliwe, można sporządzić testament ustny.

 

 

 

TESTAMENT USTNY

(art. 952 k.c.) Testament sporządza się w ten sposób jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wówczas spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków.

Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie.

W wypadku gdy treść testamentu ustnego nie została w powyższy sposób stwierdzona, można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem. Jeżeli przesłuchanie jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.

 

 

 

TESTAMENT WOJSKOWY

Testament sporządzony przez spadkodawcę wobec dowódcy jednostki – dotyczy żołnierzy i osób związanych z siłami zbrojnymi. Sporządzenie tego rodzaju testamentu jest możliwe jedynie w razie mobilizacji, wojny oraz w czasie przebywania w niewoli.

 

 

 

TESTAMENT WŁASNORĘCZNY

(art. 949 k.c.) Jest to testament sporządzony własnoręcznie przez spadkodawcę, napisany w całości pismem ręcznym, podpisany i opatrzony datą.

Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

 

 

 

TYMCZASOWE ARESZTOWANIE

Jest najsurowszym środkiem zapobiegawczym, który polega na pozbawieniu podejrzanego (oskarżonego) wolności jeszcze przed jego osądzeniem (w toku procesu karnego w celu zabezpieczenia jego prawidłowego przebiegu). Stosowany jest jedynie przez sąd.

Tymczasowe aresztowanie, stosownie do treści art. 258 § 1-3 kodeksu postępowania karnego, może nastąpić, jeżeli:

- zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się podejrzanego (oskarżonego), zwłaszcza wtedy, gdy nie można ustalić jego tożsamości albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu,

- zachodzi uzasadniona obawa, że podejrzany (oskarżony) będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne,

- podejrzanemu (oskarżonemu) grozi surowa kara za zarzucone mu przestępstwo (zbrodnię lub występek) zagrożone karą, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat pozbawienia wolności albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata,

- wyjątkowo może nastąpić także wtedy, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że podejrzany (oskarżony) o popełnienie zbrodni lub umyślnego występku, popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził.

W postępowaniu przygotowawczym tymczasowe aresztowanie stosuje sąd na wniosek prokuratora. Łączny czas stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat, przy czym do okresu tymczasowego aresztowania zalicza się okres zatrzymania.

 

 

 

TYTUŁ EGZEKUCYJNY

Jest to orzeczenie sądowe lub inny dokument urzędowy stwierdzający:

- istnienie i treść roszczenia wierzyciela, a tym samym

- istnienie i treść zobowiązania dłużnika.

 

Tytuł egzekucyjny w sposób wyraźny i jednoznaczny określa ponadto, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem. Tytuł egzekucyjny, po nadaniu mu przez właściwy sąd klauzuli wykonalności, staje się tytułem wykonawczym, który stanowi podstawę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

 

Zgodnie z treścią art. 777 k.p.c. tytułami egzekucyjnymi są:

- orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem;

- orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu;

- wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed takim sądem;

- ugoda przed mediatorem;

- inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej;

- akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub uiszczenia rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie oznaczonych, albo tez obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, lokalu, nieruchomości lub statku wpisanego do rejestru gdy termin zapłaty, uiszczenia lub wydania jest w akcie wskazany;

- akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy akt określa warunki, które upoważniają wierzyciela do prowadzenia przeciwko dłużnikowi egzekucji na podstawie tego aktu o całość lub część roszczenia, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności;

- akt notarialny, w którym właściciel nieruchomości albo wierzyciel wierzytelności obciążonych hipoteka, niebędący dłużnikiem osobistym, poddał się egzekucji z obciążonej nieruchomości albo wierzytelności, w celu zaspokojenia wierzyciela hipotecznego, jeżeli wysokość wierzytelności podlegającej zaspokojeniu jest w akcie określona wprost albo oznaczona za pomocą klauzuli waloryzacyjnej i gdy akt określa warunki, które upoważniają wierzyciela do prowadzenia egzekucji o część lub całość roszczenia, jak również wskazany jest termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.

 

Oświadczenie dłużnika, o którym mowa w art. 777 § 1 pkt. 4 lub 5 k.p.c., może być złożone także w odrębnym akcie notarialnym.

Tytułem egzekucyjnym jest również akt notarialny, w którym niebędący dłużnikiem osobistym właściciel ruchomości lub prawa obciążonych zastawem rejestrowym albo zastawem, poddaje się egzekucji z obciążonych składników w celu zaspokojenia zastawnika.

 

 

 

TYTUŁ WYKONAWCZY

Zgodnie z art. 776 i nast. k.p.c. - tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, poprzez którą sąd zezwala na wszczęcie egzekucji. Taki tytuł jest podstawą egzekucji z majątku dłużnika.

Ponadto tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim jest podstawą do prowadzenia egzekucji nie tylko z majątku osobistego dłużnika, lecz także z pobranego przez niego wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskanych z prowadzenia przez niego innej działalności zarobkowej oraz z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.